एजेन्सी । दक्षिण अमेरिकी राष्ट्र अर्जेन्टिनाले स्वास्थ्य सम्वन्धी अन्तर्राष्ट्रिय निकाय विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)बाट बाहिरिने गतवर्षको घोषणलाई औपचारिक रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याइएको जनाएको छ ।

मंगलबार अर्जेन्टिनाका परराष्ट्र मन्त्री पाब्लो क्विर्नोले सामाजिक सञ्जालमार्फत डब्लुएचओबाट बाहिरिने गरी एक वर्षअघि गरिएको घोषणा औपचारिक रुपमा कार्यन्वयनमा आएको बताएका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘अर्जेन्टिनाले विश्व स्वास्थ्य संगठनबाट बाहिरिने प्रक्रिया आज पुरा गरेको छ, जुन हाम्रो देशले एक वर्षअघि नै औपचारिक रूपमा जानकारी गराएको थियो।’

उनका अनुसार अर्जेन्टिनाले अब स्वास्थ्य क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई पूर्ण रूपमा बन्द नगरी द्विपक्षीय सम्झौता तथा क्षेत्रीय मञ्चमार्फत सहकार्यलाई निरन्तरता दिनेछ। साथै, देशले आफ्ना स्वास्थ्य नीतिहरूमा पूर्ण सार्वभौमिकता कायम राख्दै स्वतन्त्र निर्णय क्षमता अझ सुदृढ बनाउने नीति लिएको छ।

यो निर्णय राष्ट्रपति हाभियर मिलेईको नेतृत्वमा लिइएको हो। उनी दक्षिणपन्थी धारका नेता हुन् र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले स्वास्थ्य तथा अन्य क्षेत्रमा प्रगतिशील नीतिहरू अघि बढाएको भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन्।

अर्जेन्टिनाको यो कदमले संयुक्त राज्य अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लिएको समान निर्णयलाई पनि प्रतिध्वनि गरेको देखिन्छ। ट्रम्प प्रशासनले पनि केही समयअघि यस्तै कारण देखाउँदै विश्व स्वास्थ्य संगठनबाट बाहिरिने घोषणा गरेको थियो।

अमेरिकालाई पच्छ्याउँदै अर्जेन्टिना

गत वर्ष अर्जेन्टिनाले विश्व स्वास्थ्य संगठनबाट बाहिरिने घोषणा गरेको थियो । त्यसअघि यस्तै निर्णय अमेरिकाले गरेको थियो । अमेरिकाको निर्णय सार्वजनिक भएको करिब एक महिनाभित्र अर्जेन्टिनाले डब्लुएचओबाट बाहिरिने घोषणा गरेको थियो ।

त्यसबेला अर्जेन्टिनी राष्ट्रपति मिलेईले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको जस्तै कोभिड–१९ महामारीका क्रममा डब्लुएचओको दिएको स्वास्थ्य सल्लाहप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए।

कोभिड–१९ संक्रमण नियन्त्रण गर्न लागू गरिएका उपायहरू—जस्तै मास्क प्रयोग, सामाजिक दूरी कायम गर्ने र खोप अभियान—विश्वका विभिन्न देशहरूमा विवादको विषय बनेका थिए। विशेषगरी दक्षिणपन्थी समूहहरूले ती उपायहरूको आलोचना गरेका थिए।

सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा राख्दै राष्ट्रपति मिलेईले विश्व स्वास्थ्य संगठनलाई ‘हानिकारक संस्था’ भन्दै महामारीका समयमा ‘इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो सामाजिक नियन्त्रणको प्रयोग’ सञ्चालन गरेको आरोप समेत लगाएका थिए।

यसअघि डब्लुएचओमा अर्जेन्टिना सहित विश्वका १९४ देश सदस्य रहेका थिए। तर अब अर्जेन्टिनाको सदस्यता समाप्त भएसँगै यो सूचीबाट हट्नेछ।

गत जनवरी महिनामा मात्रै अमेरिकाले डब्लुएचओबाट औपचारिक रूपमा बाहिरिने प्रक्रिया पूरा गरेको थियो। उक्त निर्णयप्रति संगठनका महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेससले दुःख व्यक्त गरेका थिए।

उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया दिँदै भनेका थिए, ‘संयुक्त राज्य अमेरिकाले बाहिरिने निर्णयका लागि प्रस्तुत गरिएका कारणहरू सत्यमा आधारित छैनन्। यस्तो निर्णयले अमेरिका मात्र होइन, सम्पूर्ण विश्वलाई कम सुरक्षित बनाउनेछ।’

अर्जेन्टिनाको पछिल्लो कदमले विश्व स्वास्थ्य क्षेत्रमा नयाँ बहस सुरु गराएको छ।