डाक्टर आर्टिकल

स्वास्थ्य सेवामा सर्वव्यापी पहुँच र नेपालको अवस्था

स्वस्थ जनशक्ति सम्मुनत समाज र राष्ट्रको आधारशीला हो । त्यसैले गुणस्तर, समतामुलक र सर्वसुलभ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच हरेक नागरिकसम्म पुर्‍याउनु राष्ट्रको लागि दायित्व र चुनौतीको विषय हो ।

एन्टिबायोटिकको दुरुपयोग पशुपालनमा, असर मानवीय स्वास्थ्यमा

एन्टिबायोटिक औषधीहरुको उपयोग मानिसहरु एवं  पशुहरुमा जीवाणु संक्रमणको उपचारमा गर्ने गरिन्छ । यी औषधीहरुले किटाणुहरु (जीवाणुहरु)द्वारा हुने संक्रमणमा जादुई रुपमा कार्य गर्दछ र जीवाणुहरुलाई नष्ट गर्दछ । तर, जीवन रक्षक हुँदाहुँदै पनि यी औषधीहरु जीवाणुहरुको एक अर्को हानीकारक पाटो सामुन्ने आएको छ ।

क्यानाडाको चिकित्सक संघ र आउँदै गरेको नेपाल चिकित्सक संघको चुनाव

विकसित देशहरुमा एउटा गुणस्तरीय र अब्बल स्वास्थ्य प्रणाली भएको देश हो क्यानाडा। अझ भन्नु पर्दा क्यानाडावासीहरुले आफुले गर्व गर्नु पर्दा आफ्नो देशको स्वास्थ्य प्रणाली सम्झिने गर्छन, स्वास्थ्य प्रणाली हरेक नागरिकको आफ्नो पहिचान जस्तै बनेको छ । तर अहिलेको चर्चा भने यो देशको चिकित्सक संघको चुनाबी प्रक्रियासंग केन्द्रित छ ।

के हो एक्कासी सुन्ने क्षमता हराउने रोग ? के कारणले यस्तो हुन्छ ?

कान हाम्रो एउटा संवेदनशील अंङ्ग हो र यसले सुन्ने काम गर्छ । र यो दैनिक जीवनका लागि चाहिने एउटा अत्यावश्यक प्रणाली हो । सुनाईमा कमी आएमा हाम्रा अनेक दैनिक तथा पेशागत कामहरुमा नराम्रो प्रभाव पर्न सक्छ ।

दीर्घ दमखोकी (सीओपीडी) के हो ? कसरी जोगिने ?

श्वासनली तथा फोक्सोका कोषहरु नष्ट भएर श्वासप्रश्वास प्रणालीको कार्यक्षमता घट्न गई श्वास प्रश्वास प्रक्रियामा अवरोध उत्पन्न भई सास फेर्न अति कठिन हुने दीर्घ प्रकृतिको रोगलाई दीर्घ दमखोकी (क्रोनिक अव्सट्रक्टिभ पल्मोनरी डिजिज) अर्थात सीओपीडी भनिन्छ ।

‘मेडिकल कलेजले लिएको बढी शुल्कको विषयमा दोष एउटाको मात्रै रहेनछ’

मेडिकल कलेजमा शुल्कको विषयमा विद्यार्थीहरुको आन्दोलन छ । शिक्षा मन्त्रालयले यहि सन्दर्भमा मेडिकल कलेजका नाममा पन्ध्र दिने सूचना जारी गरेको अवस्था छ । सञ्चालकहरु आ आफ्नै कुरा गरिरहेका छन् ।

बच्चामा अण्डकोष नभेटिने अवस्था र यसको उपचार

अण्डकोष रहने थैली जसलाई मेडिकल भाषामा स्कटर्म (scrotum) भनिन्छ ।  यो थैली दुईवटा हुन्छ । त्यसमा दायाँ र बाँया गरी दुईवटा अण्डकोष रहन्छ । यदि त्यो थैलीमा अण्डकोष नभएको वा छाम्दा नभेटिएको अवस्थालाई अनडिस्क्याडिड टेस्टिस (Undescanded testis-UDT) भनिन्छ । प्राय: एकातिरको थैलीमा देखिने यो समस्या कतिपय बच्चामा दुबै पट्टीको थैलीमा पनि हुने गर्दछ ।

कसरी जोगिने मधुमेहबाट ? डा. ज्योति भट्टराईको सुझाव

मधुमेह रोगको अवस्था दिनानुदिन भयावह बन्दै गईरहेको छ । नेपालमा मात्रै होइन यसको प्रभाव संसारभरका मुलुकमा बढदै गइरहेको छ । पहिले पहिले धनीमानीको रोग भनेर चिनिने यो रोगले यतिवेला गरीबहरुलाई पनि उत्तिकै सताएको छ । अझ भनौ धनी मुलुकमा भन्दा गरीब मुलुकमा यसबाट हुने मृत्युदर बढी देखिएको छ ।

निमोनिया के हो ? कसरी जोगिने ?

विगत १० बर्ष देखि संसारभर नोभेम्बर १२ तारिखका दिन विश्व निमोनिया दिवस मनाईदै आएको छ । यसको मुख्य उद्धेश्य संसारभर बालबालिकामा हुने निमोनियाबिरुद्ध जागरण ल्याउनु हो ।

मुखको क्यान्सरको प्रमुख कारक र यसको उपचार

नेपालमा विश्व स्वास्थ्य संगठनले गरेको सर्वेक्षणमा पुरुषमा पहिलो र महिलामा तेस्रो पाठेघर र स्तन क्यान्सर पछि मुखको क्यान्सर पहिलो छ ।