डाक्टर आर्टिकल

सर्पले टोकी हालेमा के गर्ने ? के नगर्ने ?

रबर वा डोरीले कडा रुपमा नबाध्ने । यसले रक्तसंचार प्रक्रियालाई अवरुद्ध पार्छ । यदि रबर तन्काएर ४० मिनेट भन्दा बढी बाँधियो भने कोषिकाहरु मर्दै (नेक्रोसिस) जाने छ र धेरै ढिलो भए नेक्रोसिस भएको भाग नै काटेर फ्याक्नु पर्ने हुन् सक्दछ।

नेपालमा नाक कान घाँटीको क्यान्सरको अवस्था र नियन्त्रणको उपाय

विश्वमा बढी देखिने क्यान्सरहरुको सूचीमा नाक कान घाँटीको क्यान्सर पाँचौँ नम्बरमा पर्छ तर नेपालमा अस्पतालमा उपचारका लागि आएको विरामीको तथ्यांकले पुरुषहरुमा फोक्सोको क्यान्सरकै हाराहारीमा अर्थात पहिलो नम्बरमा र महिलामा पाठेघर र स्तन क्यान्सर पछि अर्थात तेस्रो नम्बरमा रहेको देखिन्छ ।

नेपालको खोप सेवा र बढ्दो क्रममा रहेको नेपालीको आयू

नेपालीहरुको औषत आयू नाटकीय रुपमा बढेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डव्लुएचओ)ले सन् २०१८ मा प्रकाशित गरेको तथ्यांक अनुसार नेपालीको औषत आयू ७० बर्ष भन्दा माथि पुगेको छ ।

स्क्लेरोडर्मा अर्थात छाला कडा हुने बाथलाई कसरी चिन्ने ? उपचार कसरी गर्ने ?

स्क्लेरोडर्मा (Scleroderma) भनेको छाला कडा हुने एक प्रकारको बाथ रोग हो ।  अर्थात,  छालाको बाथ । यसका दुई प्रकार छन् Localized र Diffuse। यो बाथले छाला संगै  शरीरका  भित्री अंङ्गहरु जस्तै फोक्सो, मुटु र खानाको नलीमा पनि असर पार्न सक्छ ।

स्तनपान: नवजात शिशुको पहिलो खोप

बच्चाका लागि आमाको दुध पहिलो प्राकृतिक खाना हो । बच्चालाई चाहिने सबैजसो पोषक तत्वहरु आमाको दुधमा पाइन्छ । जसले शिशुको बृद्धि विकासमा महत्वपूर्ण भुमिका राख्दछ । त्यसैलै आमाको दुधलाई सम्मानपूर्वक अमृत पनि भनिन्छ । संसारमा आमाको दुधको विकल्प छैन । स्तनपान सहज, सुरक्षित, शुद्ध र सस्तो पनि हुन्छ । सुपाच्य हुन्छ ।

वर्तमान सन्दर्भमा स्वास्थ्य सेवा : चुनौति र अवसर

शरीरिक रुपमा तन्दुरुस्त तथा निरोगी रहनु, मानसिक रुपमा द्धन्दरहित भई उपयुक्त ब्यवहार गर्न सक्नु, सामाजिक रुपमा आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्न सक्नु र भावनात्मक रुपमा सकारात्मक सोच हुनु एवं सन्तुष्ट हुनु नै स्वास्थ्य हो ।

पाठेघरको मुखको क्यान्सर र एचपीभी खोप

त्यसैले बालिकाहरुको संक्रिय यौन जीवन शुरु हुनु भन्दा अघि नै ९ देखी १५ बर्ष उमेरको बीचमा एचपीभीको संक्रमणबाट हुने क्यान्सरबाट जोगाउन एचपीभी विरुद्धको खोप दिइनु पर्दछ भनिएको हो ।

‘हजुरहरुले सूर्तिजन्य पदार्थ रोज्ने कि स्वास्थ्य ?’

पाँच सात बर्ष अघि सम्म हामीले के सुन्थ्यौँ भने सूर्तिजन्य पदार्थको सेवनका कारण लाग्ने रोगबाट बार्षिक १५ हजार नेपालीले ज्यान गुमाउने गर्दछन् । अहिले भन्न थालेका छौँ बार्षिक २५ हजार बढी । यस हिसावले पाँच सात बर्षको अन्तरालमा मृत्यु हुनेको संख्या कम्तीमा १० हजारले बढीले थपियो । कारण के हो ?

तपाँईको महिनावारी सामान्य छ कि गडबडी ?

एघार बर्षमा पहिलो पटक महिनावारी शुरु भयो तर त्यसपछि दोस्रो पटक महिनावारी हुन चार पाँच महिना लाग्न सक्छ । तर कतिपय अभिभावकले भने यसैलाई नै महिनावारी गडवडीको संज्ञा दिदै आत्तिई रहेका भेटिन्छन् ।

थाइराइड के हो ? कसरी जोगिने ?

कतिपयले थाइराइड रोग भन्छन् तर थाइराइड रोग होइन । थाइराइड शरीरमा हुने एक प्रकारको ग्रन्थी हो । यो हाम्रो शरीरको घाटीमा हुन्छ । यो ग्रन्थीले थाइराइड हर्मोन बनाउँछ ।