डाक्टर आर्टिकल

यसकारण आजै देखि त्यागौँ धूमपान

पहिला पहिला सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गरेपछि दम हुन्छ, क्यान्सर लाग्छ, भन्ने थियो । अनि औषत २० वटा चुरोट २० बर्षसम्म खायो भने दम तथा क्यान्सर लाग्ने गर्दछ भन्ने तथ्यांक छ ।  तर, अहिले चुरोटले गर्दा दम र क्यान्सर हुनेको संख्या घट्दै गइरहेको छ । किनभने….

‘यस कारण सम्भव छ जुम्लामा एमबीबीएस’

तर,  विगत जस्तो त्यति दुर्गम नै पनि होइन कर्णाली । असम्भव त झन् हुँदै होइन कर्णाली । भावनामा बहकिएर होइन कारण सहित हामी पनि दावी गर्छौ ‘सम्भव छ जुम्लामा एमबीबीएस !’

चिकित्सकीय लापरवाही : भ्रम कि वास्तविकता ?

कुनै पनि विषय वा घटनालाई कसरी प्रस्तुत गरिन्छ भन्ने कुराले नै त्यसको बारेमा धेरैको धारणा कस्तो बन्छ भन्ने कुराको निर्धारण गर्छ। सहि कुरालाई पनि गलत तरिकाले प्रस्तुत गरिए त्यो गलत लाग्छ र गलत कुरालाई नि सहि रुपमा भनिए त्यो सहि लाग्छ।

‘भावनामा बहकिएर हुँदैन, जुम्लामा एमबीबीएस कार्यक्रम चल्दैन’

प्यारामेडिक्सका विभिन्न कार्यक्रम शुरु गरेको जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा अब एमबीबीएस कक्षा समेत सञ्चालन हुने खबर मिडियाहरुमा आउन थालेका छन् ।

के हो सीओपीडी ? यसबाट कसरी जोगिने ?

संसारभरको तथ्यांक केलाउदा सीओपीडी ज्यानलिने प्रमुख रोगहरुमध्येको छैटौ नम्बरमा पर्दछ । तर विश्व स्वास्थ्य संगठनले अहिलेको अवस्थामा व्यापक सुधार गर्न सकिएन भने सन् २०२० सम्ममा यो ज्यान लिने प्रमुख रोगहरुको तेस्रो नम्बरमा आउन सक्छ भनेर चेतावनी दिएको छ । अहिले विश्वमा बार्षिक करीब ३० लाख मानिसको ज्यान सीओपीडीबाट जाने गरेको तथ्यांक छ ।

नब्बे प्रतिशतलाई देखिने ‘प्रकार-दुई’ मधुमेह के हो ? कसरी जोगिने ?

विश्वव्यापी तथ्यांक हेर्दा अहिले संसारभर ४२ करोड मानिसलाई मधुमेह रोग भएको अनुमान छ । र, यहि अवस्था रहेमा सन् २०३० सम्ममा बढेर ६० करोड मानिस यसको संक्रमणमा फस्ने भविस्यवाणी गरिएको छ ।

बालबालिकामा देखिने निमोनिया के हो ? कसरी बच्ने ?

बाल बालिकालाई मृत्युको मुखमा पुर्याउने पाँच प्रमुख कारक रोगहरुमा निमोनिया अग्र स्थानमा पर्दछ । यो रोग लाग्ने दर तथा यसबाट मृत्यु हुने दर नेपाल जस्ता विकासशील देशहरुमा अहिले पनि उच्च छ ।

डेंगु फिबर अर्थात डेंगु ज्वोरो के हो ? यसबाट कसरी जोगिने ?

डेंगु एक प्रकारको भाइरसको संक्रमण ले गर्दा हुने रोग हो । एडिस प्रजातिको यो लामखुट्टेलाई एडीस इजीप्टे अथवा डेंगु लामखुट्टे पनि भनिन्छ । 

ओस्टेपोरोसिस अर्थात हड्डी मक्किने रोग के हो ? कसरी जोगिने ?

सामान्य त महिलाहरुमा ६० बर्ष पछि र पुरुषहरुमा ७० बर्ष पछि ओस्टेपोरोसिस हुने सम्भावना बढी हुन्छ । उमेर बढ्दै जाँदा पुरानो हड्डी मर्दै जाने र नयाँ बन्ने क्रममा कमी हुने कारणले गर्दा ने बुढेसकालमा हड्डी मक्किने समस्या देखा पर्ने गरेको हो ।