डाक्टर आर्टिकल

ओस्टेपोरोसिस अर्थात हड्डी मक्किने रोग के हो ? कसरी जोगिने ?

सामान्य त महिलाहरुमा ६० बर्ष पछि र पुरुषहरुमा ७० बर्ष पछि ओस्टेपोरोसिस हुने सम्भावना बढी हुन्छ । उमेर बढ्दै जाँदा पुरानो हड्डी मर्दै जाने र नयाँ बन्ने क्रममा कमी हुने कारणले गर्दा ने बुढेसकालमा हड्डी मक्किने समस्या देखा पर्ने गरेको हो ।

‘हिट् स्ट्रोक’ अर्थात ‘लु’ लाग्नु भनेको के हो ? कसरी जोगिने ?

हामीमा जति गर्मी भयो उति लुगा खोल्ने चलन छ । वास्तवमा त्यो सरासर गलत हो । शरीरलाई घाममा काम गर्दा वा हिँड्दा सकेसम्म ढाकेर नै राख्नुपर्छ । क्लासिकल नन्-एक्जरसनल हिट् स्ट्रोकबाट जोगिन सबैभन्दा पहिला त चर्को घाममा बस्नु हुँदैन । गर्मीमा बस्नेले प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने गर्नु पर्छ ।

हाम्रो प्रण : स्वस्थ मुटु

मुटुका रोगहरु मध्ये कोरोनरी मुटुको रोग र उच्च रक्तचाप धेरै छिटो गतिमा बढ्दै गैरहेको देखिन्छ र यसको प्रमुख कारणका रुपमा मानिसहरुको जीवनशैलीमा आएको अस्वस्थकर परिवर्तनलाई औल्याइएको छ । आजका मानिसहरुको जीवनशैली अस्वस्थकर भएको छ ।मानसिक तनाव बढेको छ, व्यायाम घटेको छ । धूमपान, मद्यपान, खानामा चिल्लो र मासुको प्रयोग बढेको छ । सागसब्जी र फलफुल खाने बानी एकदमै कम छ । तयारी खाना (फाष्टफुड) धेरै खाने बानी छ ।

नेपाल जनस्वास्थ्य संघको आगामी चुनाव : सहि नेतृत्व छान्ने ऐतिहासिक अवसर

प्रगतिशील र पेशागत भनेर दुईवटा प्यानल र केहि स्वतन्त्र उम्मेदवारहरु रहेको रहेको यसपालीको चुनावमा कतिपयले राजनीतिक रङ गन्ध आएको भनेर टिप्पणी गरेतापनि प्रजातान्त्रिक प्रणालीअनुसार हुने निर्वाचिनमा स्पष्ट एजेण्डा र कार्ययोजनालाई अनुमोदन गर्नु नै समयको माग हो ।

अब बिरामीलाई औषधि ‘प्रेस्काइब’ गर्दा ब्राण्ड नाममा गर्ने कि जेनेरिक नाममा ?

नेपालमा हरेक फर्मास्युटिकल कम्पनीले ISO-GMP certificate  लिएका हुन्छन तर Pre-qualification standard लिएको देखिदैन । नेपालका कुनै फर्मास्युटिकल कम्पनीले कुनै औषधिको Pre-qualification standar प्राप्त गरेको छ भने दावी गर्नु होला म गलत पनि हुन सक्छु ।

मुख स्वास्थ्यमा ध्यान नदिँदा बढ्दैछ क्यान्सर

नेपालमा पनि मुखको क्यान्सरको समस्या दिनानुदिन बढ्दै गइरहेको छ । धूमपान तथा सूर्तिजन्य पदार्थको अति प्रयोग यसको प्रमुख कारण हो । त्यसबाहेक मुख स्वास्थ्यमा ध्यान नदिदा पनि यस्ता समस्या बढी रहेका छन् ।

दीर्घकालीन दुखाई (Chronic Pain) भनेको के हो ? यसको व्यवस्थापन कसरी गर्ने ?

कुनै पनि नयाँ अर्थात कहिले प्रयोग नगरेको औषधीको प्रयोगले त्यसको रसायनसंग अनावश्यक समस्या  (side effect) गराउन सक्छ। त्यसैले औषधिको जथाभावि प्रयोग नगरौँ । औषधिबारे तपाईँलाई राम्ररी थाहा छैन भने त्यसबारेमा चिकित्सक ,स्वास्थ्यकर्मी वा फार्मासिस्टसंग बुझेर मात्रै प्रयोग गर्नुपर्छ।

चिकित्सकीय लापर्वाही, कानुनी व्यवस्था र अहिलेको विवाद

यस्तो नियम कार्यान्वयन गर्ने हो भने सिकिस्त विरामीहरू सबै भन्दा मारमा पर्छन् । किनकी किनकी कडा कानूनका कारण चिकित्सकहरु रिस्क नलिने अवस्थामा पुग्न सक्छन् । चिकित्सकहरुबाट यस्तो ‘रक्षात्मक प्राक्टिस’को थालनी भयो भने त्यो मुलुककै स्वास्थ्य प्रणालीलाई नै घातक हुन्छ।

न्याम्स : म आउनु अघि कस्तो थियो ? म आए पछि कस्तो भयो ?

आज भन्दा चार बर्ष अघि अर्थात २३ साउन २०७१ का दिन सरकारले मलाई चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान (न्याम्स) उपकुलपति पदमा नियुक्त गरेको थियो । मेरो नियुक्ती आज सकिदैछ ।

गठिया बाथ के हो ? यसको नियन्त्रण कसरी गर्ने ?

सयभन्दा बढी प्रकारका बाथ रोगहरूमध्ये गठिया बाथ अर्थात  ‘रुमाटोइट आर्थराइटिस’ सबैभन्दा धेरै देखिने बाथ हो। यसले हाम्रो शरीरको विभिन्न जोर्नीहरुमा असर पार्ने गर्दछ ।