डाक्टर आर्टिकल

हिजो आज देखिएकोे समस्या ‘स्वाइन फ्लु’ हो कि ‘सिजनल फ्लु’ ? जोगिने कसरी ?

हिजोआज पत्रपत्रिकामा, स्वास्थ्य जगत् अनि जनताको माझ ‘स्वाइन फ्लु’  शब्द खुब चर्चित छ ।आखिर के हो स्वाइन फ्लु ? स्वाइन फ्लु र सिजनल फ्लु बुझ्नु भन्दा अघि यी रोग निम्त्याउने बिषाणु (virus) को नाम इन्फ्लुएन्जा भाइरस हो भन्ने थाहा पाउनु जरूरी छ ।

जाडो याममा देखिने नोरोभाइरस अर्थात ‘विन्टर डायरिया’ के हो ? यसबाट कसरी जोगिने ?

जाडोयाममा अहिले पनि कहि कतै झाडा बान्ता देखियो भने अज्ञात रोग भन्ने गरिन्छ । कारण झाडाबान्ता भनेको गर्मीमा मात्रै देखिने रोग हो भन्ने बुझाई व्याप्त छ । तर त्यसो होइन जाडोमा पनि झाडा बान्ता हुने गर्छ र धेरैको ज्यान समेत लाने गरेको छ ।

जाडो मौसममा देखिने स्वास्थ्य समस्या र समाधानका उपाय

जाडोमा स्वासप्रस्वासका समस्या लिएर आउने समूहमा प्रायः जेष्ठ नागरिक र बच्चाहरु पर्ने गर्दछन् । त्यसको एउटा कारण चै उनीहरुको रोग संग लड्न सक्ने प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुनु हो ।

यसकारण आजै देखि त्यागौँ धूमपान

पहिला पहिला सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गरेपछि दम हुन्छ, क्यान्सर लाग्छ, भन्ने थियो । अनि औषत २० वटा चुरोट २० बर्षसम्म खायो भने दम तथा क्यान्सर लाग्ने गर्दछ भन्ने तथ्यांक छ ।  तर, अहिले चुरोटले गर्दा दम र क्यान्सर हुनेको संख्या घट्दै गइरहेको छ । किनभने….

‘यस कारण सम्भव छ जुम्लामा एमबीबीएस’

तर,  विगत जस्तो त्यति दुर्गम नै पनि होइन कर्णाली । असम्भव त झन् हुँदै होइन कर्णाली । भावनामा बहकिएर होइन कारण सहित हामी पनि दावी गर्छौ ‘सम्भव छ जुम्लामा एमबीबीएस !’

चिकित्सकीय लापरवाही : भ्रम कि वास्तविकता ?

कुनै पनि विषय वा घटनालाई कसरी प्रस्तुत गरिन्छ भन्ने कुराले नै त्यसको बारेमा धेरैको धारणा कस्तो बन्छ भन्ने कुराको निर्धारण गर्छ। सहि कुरालाई पनि गलत तरिकाले प्रस्तुत गरिए त्यो गलत लाग्छ र गलत कुरालाई नि सहि रुपमा भनिए त्यो सहि लाग्छ।

‘भावनामा बहकिएर हुँदैन, जुम्लामा एमबीबीएस कार्यक्रम चल्दैन’

प्यारामेडिक्सका विभिन्न कार्यक्रम शुरु गरेको जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा अब एमबीबीएस कक्षा समेत सञ्चालन हुने खबर मिडियाहरुमा आउन थालेका छन् ।

के हो सीओपीडी ? यसबाट कसरी जोगिने ?

संसारभरको तथ्यांक केलाउदा सीओपीडी ज्यानलिने प्रमुख रोगहरुमध्येको छैटौ नम्बरमा पर्दछ । तर विश्व स्वास्थ्य संगठनले अहिलेको अवस्थामा व्यापक सुधार गर्न सकिएन भने सन् २०२० सम्ममा यो ज्यान लिने प्रमुख रोगहरुको तेस्रो नम्बरमा आउन सक्छ भनेर चेतावनी दिएको छ । अहिले विश्वमा बार्षिक करीब ३० लाख मानिसको ज्यान सीओपीडीबाट जाने गरेको तथ्यांक छ ।

नब्बे प्रतिशतलाई देखिने ‘प्रकार-दुई’ मधुमेह के हो ? कसरी जोगिने ?

विश्वव्यापी तथ्यांक हेर्दा अहिले संसारभर ४२ करोड मानिसलाई मधुमेह रोग भएको अनुमान छ । र, यहि अवस्था रहेमा सन् २०३० सम्ममा बढेर ६० करोड मानिस यसको संक्रमणमा फस्ने भविस्यवाणी गरिएको छ ।