ब्लग

‘चिकित्सा शिक्षा विधेयक खारेज गरौँ, स्वास्थ्य विज्ञान विधेयक ल्याँउ’

देशमा भएका ८१ हजार नर्सको बारेमा बारेमा नबोल्ने यो विधेयक कसरी चिकित्सा शिक्षा विधेयक भयो ? हजारौ अरु प्यारामेडिक्सहरुको बारेमा प्रशंगै उल्लेख नभएको यो विधेयक कसरी चिकित्सा शिक्षा विधेयक भयो ? त्यसैले यसको नाम नै गलत छ, यसलाई सच्याउनु जरुरी छ ।

डा. केसीको अनशन र स्थायी समाधानका उपायहरु

पहिलो अनशन देखि पन्ध्रौँ अनशनसम्म आइपुग्दा यो एक निरन्तर प्रक्रिया हो जस्तो लाग्न थालेको छ । जब डा. केसी अनशन बस्नुहुन्छ त्यसपछि सबैजना उहाँको जीवनरक्षाको बारेमा बढी चिन्तित देखिनुहुन्छ । अनशनको स्थायी निस्कर्ष/समाधान के हो भन्ने बारेमा कसैले भन्दैन वा भन्न चाहँदैन ।

डा. केसीले उठाएको मुद्धा र चिकित्सा क्षेत्रको बास्तविकता

डा.केसीको पटक पटकको अनसन र आन्दोलन एमबीबीएस र त्यसभन्दा माथि एमडी/एमएस तहमा मात्रै केन्द्रित हुने गरेको छ । उहाँको अनशन स्वास्थ्य शिक्षा भित्रकै ल्याव, फार्मेसी, पब्लिक हेल्थ, नर्सिङ ,आयुर्बेद जस्ता स्वास्थ्यसंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने बिषयहरुमा कहिल्यै देखिएन । यसैले तीन करोड नेपालीको स्वास्थ्य प्रति सम्वेदनशील भएर गरिएको भनिएको अनसन आफैमा अपूर्ण छ ।

रुपान्तरित विकार अर्थात हिस्टेरिया समस्या के हो ? समाधान कसरी गर्ने ?

हाम्रो समाजमा पनि पौराणिक विचारधारा र मान्यता अनुरुप पनि हिस्टेरियाको समस्या महिलाहरुलाई मात्र हुने गर्दछ र यो विवाह गरिदिए ठिक हुन्छ भन्ने एक किसिमको अन्धविश्वास र गलत धारणा रहेको पाइन्थ्यो तर,  पछि हिस्टेरिया, बच्चाहरु, किशोर किशोरिहरु, वयस्क, बृद्धबृद्धा आदी सबै उमेरका व्यक्तिहरुलाई हुने गरेको पाइयो । यसले यो समस्या विवाहले मात्रै ठिक हुन्छ भन्ने भ्रम चिरिँदै गएको छ ।

यसरी भएको रहेछ चिनिया चिकित्सा पद्धतीको विकास

चिनियाहरु विहानी नास्तालाई प्रमुख प्राथमिकता राख्दा रहेछन् । विहानको नास्ताले लामो समयसम्म काम गर्न सक्ने र स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मान्ने रहेछन् ।

सुत्केरी अवस्थामा हुने डिप्रेसन के हो र कसरी समाधान गर्ने ?

ममता भट्टराई कतिपय महिलाहरुमा सुत्केरी अवस्थामा विभिन्न किसिमका मानसिक स्वास्थ्य समस्या देखापर्न सक्दछ । सुत्केरी अवस्थाका महिलाहरुलाई छ महिना भित्र देखिने डिप्रेसनलाई सुत्केरी अवस्थामा हुने डिप्रेसन (Post Partum Depression) भनिन्छ । सुत्केरी भएका १० देखि २० प्रतिशत महिलाहरुमा यो समस्या भएको पाइएको छ ।

ख्याल गर्नु भएको छ ? तपाईँको बच्चामा पनि ‘फाइमोसिस’को समस्या हुनसक्छ

‘फाइमोसिस’ हुँदा पिसाव निस्कने बाहिरको बाटो पनि साँघुरो बनाउछ । बाहिरको बाटो अर्थात छाला नखुलेको कारणले गर्दा त्यो भित्र युरेथ्रो मेटस हुन्छ । पिसावको थैलोमा इन्फेक्सन हुन पुग्छ । त्यो भन्दा पनि हेलचेक्राई गर्यो भने त्यसको असर मिर्गौला सम्म पनि पुग्छ ।

मिथ्याभास; चेतनाको वहिर्गमन कि समायोजन ?

मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरुको होस ठेगानमा हुँदैन भनेर भन्नुले सोझो अर्थमा मनोसामाजिक समस्या देखिएकाहरुको चेतना हराएको हुन्छ भन्ने आधारलाई बल प्रदान गर्नु हुन्छ । तर कुनै कोणबाट पनि (केही मानसिक स्वास्थ समस्या भएका व्यक्तिहरु वाहेक) मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरु अचेत अथवा वेहोसीको अवस्थामा हुँदैनन् । बरु मानसिक स्वास्थ समस्याबाट चेतनाको बहिर्गमन हुनुको साटो यसको अन्तरगमन र समायोजन हुने कुरामा ठोकुवा गर्न सकिंन्छ ।

आयुर्वेदिक औषधिको रुपमा यसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ तुलसी

प्रायः तुलसीको पात, फूल तथा बीजलाई नै औषधिका रूपमा प्रयोग गरिन्छ । आयुर्वेदमा तुलसीलाई विभिन्न रोगमा एकल रूपमा वा अरू द्रव्यसंग मिसाएर दिइन्छ । तुलसीको प्रयोग हुने केही रोगहरू यसप्रकारका छन् :

डिप्रेशन, यसको जटिलता र व्यवस्थापन

सन् २०१७ मा विभिन्न १० वटा देशलाई आधार मानि गरिएको मेन्टल हेल्थ सर्भेले हरेक संसारका हरेक २० मध्ये एक जनामा डिप्रेशन भएको निष्कर्ष निकालेको थियो । यस्तै १७७ वटा देशमा गरिएको अर्को सर्भेक्षणले हिन्द महासागर वरिपरि रहेका देशहरुमा डिप्रेशनको अवस्था ज्यादै डरलाग्दो रहेको देखाएको छ ।